Human rights - Universal Declaration, Equality, Dignity

To kluczowe wydarzenie, bo decyzje zapadające w Genewie bezpośrednio wpływają na międzynarodowe standardy ochrony praw osób LGBT+ oraz migrantów – także w Polsce.

Ograniczony budżet, pełen program

Jak informuje Geneva Solutions, biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka (OHCHR) na 2026 rok dysponowało budżetem 221 milionów dolarów. Do momentu rozpoczęcia sesji wpłynęło jednak zaledwie 80% tej kwoty, co stanowi spadek o 25 milionów dolarów w porównaniu z rokiem 2025. Awa Dabo, zastępca wysokiego komisarza, wskazała, że takie rozłożone w czasie, częściowe finansowanie ogranicza zdolność biura do efektywnego zarządzania operacjami. Mimo to, jak podaje źródło, agenda sesji pozostaje ambitna: w ciągu czterech i pół tygodnia negocjowanych będzie 32 projektów rezolucji.

Co jest na stole? Kluczowe rocznice i bieżące kryzysy

Sesja zbiega się z kilkoma symbolicznymi rocznicami, które mogą nadać ton dyskusjom. Świętowane jest 40-lecie Deklaracji o prawie do rozwoju, 25 lat od przyjęcia Deklaracji i Programu Działań z Durbanu (ramy ONZ do walki z rasizmem) oraz 60-lecie Międzynarodowego Paktu Praw Człowieka. Co istotne, tę ostatnią rocznicę sponsorowała Rosja, co część obserwatorów postrzega jako próbę normalizacji stosunków z Radą po zawieszeniu przed czterema laty. Państwa zachodnie sprzeciwiają się jednak zasiadaniu Moskwy w panelu rocznicowym.

Jednym z pierwszych punktów obrad jest przedłużenie mandatu międzynarodowego śledztwa w sprawie nadużyć w Sudanie. Raport opublikowany tydzień przed sesją ujawnił, jak zagraniczne rekrutacje i sieci wsparcia zasilają trwającą od czterech lat wojnę. Obserwatorzy spodziewają się, że mandat zostanie odnowiony.

Co to oznacza dla nas w Polsce?

Dla osób LGBT+ i migrantów w Polsce prace Rady mają bezpośredni wymiar praktyczny. Dyskusje i rezolucje dotyczące walki z dyskryminacją, praw mniejszości czy ochrony uchodźców tworzą międzynarodowe standardy, do których odwołują się sądy i organizacje pozarządowe. Problemy finansowe ONZ mogą jednak osłabić mechanizmy monitorowania przestrzegania praw człowieka w poszczególnych krajach.

Co możesz zrobić:

• Śledź komunikaty polskich organizacji pozarządowych analizujących przebieg sesji.
• Sprawdź, czy któreś z 32 negocjowanych rezolucji bezpośrednio dotyczy praw osób LGBT+ lub migrantów.
• Pamiętaj, że międzynarodowe wytyczne często stanowią punkt odniesienia w lokalnych bataliach prawnych i postulatach o zmiany legislacyjne.

Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka wezwał do „realizmu, dyscypliny i współpracy wszystkich interesariuszy”, aby mimo trudności kontynuować pracę nad ochroną fundamentalnych praw. W obliczu zawirowań politycznych i kryzysów humanitarnych na świecie, ta międzynarodowa agenda pozostaje jednym z kluczowych barometrów, według którego mierzona jest ochrona ludzkiej godności – niezależnie od pochodzenia, orientacji seksualnej czy tożsamości płciowej.