Gloria Steinem: ikona feminizmu i niestrudzona orędowniczka praw człowieka odeszła w wieku 92 lat

Zmarła spokojnie w domu w Nowym Jorku, w otoczeniu bliskich — wynika z oświadczenia zamieszczonego na jej profilu na Instagramie. Dla osób działających w Polsce na rzecz równości i wsparcia migrantów jej postać łączy kilka agend, które zwykle traktujemy osobno.

Działalność potwierdzona w źródłach

Steinem od lat 60. wprowadzała perspektywę feministyczną do głównego nurtu amerykańskiej debaty publicznej — przez dziennikarstwo śledcze, wystąpienia publiczne i organizację kampanii. Była autorką dziewięciu książek. Wśród kierunków jej aktywności wymienionych w publicznych biogramach znalazły się: przeciwdziałanie przemocy domowej, sprzeciw wobec okaleczania żeńskich narządów płciowych, krytyka przemysłu pornograficznego oraz działania przeciwko wojnom w Wietnamie i Zatoce Perskiej. W 1984 roku została zatrzymana podczas protestu przeciwko apartheidowi przed ambasadą RPA w Waszyngtonie. Urodziła się w Ohio w 1934 roku, w 1956 ukończyła żeński college liberalny, a następnie spędziła dwa lata w Indiach, gdzie pracowała jako urzędniczka w sądzie najwyższym tego kraju.

Punkt styku ze społecznością LGBTQ+

Steinem publicznie wspierała prawa osób LGBTQ+ — obok takich postulatów jak ruch Black Lives Matter, zjednoczenie Korei, prawa reprodukcyjne czy inicjatywa Time's Up. To nie deklaracja symboliczna, lecz wieloletnia obecność w koalicjach łączących kilka osi wykluczenia. W polskim kontekście to przypomnienie, że agendy feministyczna, antydyskryminacyjna i migracyjna mają wspólny mianownik — obronę praw osób marginalizowanych. Warto przywoływać jej biografię nie jako pomnik, lecz jako precedens: pokazuje, że jedna aktywistka może równolegle prowadzić działania antywojenne, antyrasistowskie i reprodukcyjne, nie rozszczepiając ruchu.

Co warto teraz zrobić

• Sprawdź instytucje, które Steinem współtworzyła lub wspierała, i oceń, które z nich kontynuują pracę programową niezależnie od osobistego autorytetu liderki. Odejście jednej osoby nie oznacza zakończenia działalności sieci.
• Dokumentacja jej aktywności publicznej pozostaje w dużej mierze w mediach społecznościowych i archiwach cyfrowych. Jeśli prowadzisz projekty archiwizacyjne lub edukacyjne, zaplanuj zabezpieczenie materiałów, zanim platformy ograniczą dostęp.
• W kontaktach z mediami i instytucjami powołuj się na konkretne fakty z biografii Steinem potwierdzone źródłami — wzmocni to wiarygodność argumentów w debacie o prawach kobiet i osób LGBTQ+.
• Rozważ, które z promowanych przez nią postulatów da się dziś przełożyć na lokalne działania w Polsce — od edukacji rówieśniczej po wsparcie prawne osób transpłciowych i migrantów.