Równość płci a dyskryminacja: jak interpretować wyniki badań społecznych

Dla organizacji działających na rzecz równości najważniejsze jest to, że oba wątki mogą występować równocześnie: akceptacja zasady nie gwarantuje jeszcze poczucia bezpieczeństwa. Dostępny materiał nie podaje jednak metodologii ani szczegółowych wyników, dlatego nie można traktować go jako podstawy do oceny sytuacji osób LGBT+ w Polsce.

Co rzeczywiście wynika z publikacji

Pewne jest tylko to, że The Malta Independent Online opisało badanie NSO dotyczące równości płci oraz dyskryminacji. Tytuł publikacji wskazuje na dwa główne ustalenia:

• respondenci mieli wykazywać silne poparcie dla równości płci;
• mimo to utrzymywały się obawy związane z dyskryminacją.

Nie podano natomiast żadnych danych liczbowych. Nie wiadomo, ilu respondentów wzięło udział w badaniu, kogo dokładnie ono objęło ani jakie pytania i metody zastosowano. Brakuje również informacji o terminie realizacji badania, sposobie doboru próby oraz podziale odpowiedzi według cech respondentów.

W praktyce oznacza to, że nagłówek źródła pozwala odczytać kierunek wyników, ale nie ich skalę. Nie da się na jego podstawie obliczyć odsetka osób popierających równość ani określić liczby tych, które obawiają się dyskryminacji. Nie można też stwierdzić, czy obawy dotyczą doświadczeń własnych, obserwacji wobec innych osób, czy ogólnej oceny warunków życia.

Nie utożsamiaj poparcia z bezpieczeństwem

Największe ryzyko błędnej interpretacji powstaje przy przejściu od jednego zdania do zbyt szerokiego wniosku. Silne poparcie dla równości płci nie wyjaśnia automatycznie, jak respondenci oceniają konkretne przypadki nierównego traktowania. Nie pokazuje również, czy poparcie deklarowane w badaniu przekłada się na działania, postawy wobec osób LGBT+ czy zgłaszanie dyskryminacji odpowiednim instytucjom.

Zachowaj więc trzy rozdzielone poziomy analizy:

• poparcie dla zasady, czyli odpowiedź na pytanie, czy równość płci jest akceptowana;
• ocena rzeczywistości, czyli przekonanie o tym, czy dyskryminacja nadal występuje;
• doświadczenie osobiste, czyli informacja, czy sam respondent zetknął się z nierównym traktowaniem.

Badanie NSO może wskazywać na znaczenie wszystkich tych poziomów, ale sam tytuł publikacji nie pozwala ich połączyć. Nie można też wyprowadzać z niego zależności przyczynowych ani twierdzić, że poparcie dla równości zwiększa albo ogranicza ryzyko dyskryminacji.

Szczególnie ostrożnie podchodź do przenoszenia wyników na polski grunt. Materiał nie wskazuje, czy respondenci byli mieszkańcami Malty, ani nie przedstawia porównania z Polską. Nie zawiera również danych o osobach LGBT+, migrantach czy mniejszościach. Samo przywołanie równości płci i dyskryminacji nie wystarcza, by przypisać badanie którejkolwiek z tych grup.

Co sprawdzić przed wykorzystaniem informacji

Jeżeli chcesz wykorzystać tę publikację w materiale, raporcie lub działaniu rzeczniczym, najpierw odszukaj pełne wyniki lub metodologię badania NSO. W samym dostępnym wpisie nie ma danych pozwalających zweryfikować reprezentatywności, zakresu geograficznego ani sposobu formułowania pytań.

Sprawdź kolejno:

• kto dokładnie przeprowadził badanie i kto odpowiadał na pytania;
• jaka była liczebność oraz sposób doboru próby;
• kiedy i gdzie realizowano badanie;
• jak zdefiniowano równość płci oraz dyskryminację;
• czy respondenci opisywali własne doświadczenia, czy ogólną sytuację;
• czy wyniki zostały przedstawione według różnych grup respondentów;
• czy publikacja zawiera pełny raport, tabele i zastrzeżenia metodologiczne.

Na tym etapie zapisz informację wyłącznie jako publikację The Malta Independent Online o badaniu NSO, które miało wykazać silne poparcie dla równości płci i jednocześnie utrzymujące się obawy przed dyskryminacją. Nie dodawaj procentów, nie opisuj wyników jako polskiej statystyki i nie wyciągaj wniosków o sytuacji osób LGBT+ w Polsce. Pełniejsza ocena będzie możliwa dopiero po sprawdzeniu zakresu badania, pytań oraz podstawowych danych.