Raport Izby Adwokackiej w Stambule: brutalne represje wobec osób LGBTQ+

To nie jest news z drugiej półkuli — to prawnie udokumentowane prześladowanie, istotne dla każdego, kto rozważa opuszczenie Turcji lub wspiera osobę, która to planuje.

Co dokładnie dokumentuje raport

Raport Izby Adwokackiej opisuje zatrzymanie 107 osób podczas protestu 15 września przed stambulskim sądem Çağlayan. Policja nie wezwała tłumu do rozejścia się, nie wyznaczyła bezpiecznej drogi wyjścia. Zatrzymanych otoczono, bito, chwytano za gardło i skuwano ręce do tyłu — trzy osoby pozostawały w kajdankach przez około sześć i pół godziny.

Adwokatom odmówiono wejścia do Komendy Policji w Stambule na około dziewięć i pół godziny mimo wielokrotnych prób. Wśród zatrzymanych było siedmiu prawników. Jeden z zatrzymanych miał zwichnięty bark odniesiony podczas interwencji — nie został przewieziony do szpitala. Część osób nie otrzymała leków, jedzenia ani posiłków uwzględniających diety.

Z 107 zatrzymanych zwolniono jedną osobę, przesłuchania pozostałych 106 zakończono następnego ranka, ale zatrzymanie przedłużono o kolejne 24 godziny. Raport wskazuje też na zakaz dostępu do akt sprawy dla obrońców przy jednoczesnym udostępnianiu ich mediom — naruszenie domniemania niewinności.

Skala operacji „Moja rodzina jest bezpieczna"

Ogólnokrajowa akcja rozpoczęła się 12 września. Minister sprawiedliwości Akın Gürlek poinformował o postępowaniach wobec 162 osób, dziewięciu stowarzyszeń i trzynastu firm w piętnastu prowincjach. Według najnowszych danych 82 osoby trafiły do aresztu tymczasowego. Na celowniku znalazły się m.in. organizacje Kaos GL, LİSTAG, SPoD, Lambdaistanbul, HEVİ LGBTİ+, Pozitif Yaşam i Pozitif-İz oraz Centrum Praw LGBTQ+ przy Izbie Adwokackiej w Ankarze.

Zablokowano strony 11 organizacji LGBTQ+ oraz 419 kont w mediach społecznościowych, kolejne 107 kont objęto procedurą blokady. W Ankarze zatrzymano 14 członków zarządu Kaos GL; siedmiu z nich aresztowano pod zarzutem naruszenia prawa o stowarzyszeniach i nieprzyzwoitości, a dziennikarkę Tuğbę Tekerek — jedynym dowodem był jej artykuł z 2024 roku o prawach LGBT w Gruzji. Na liście zarzutów pojawiają się też prostytucja, posiadanie narkotyków i tworzenie organizacji przestępczej.

Organizacje międzynarodowe — Biuro Praw Człowieka ONZ, komisarz praw człowieka Rady Europy i Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy — wezwały Turcję do poszanowania praw podstawowych.

Co sprawdzić, jeśli dotyczy to Ciebie lub kogoś bliskiego

Jeśli rozważasz wyjazd z Turcji albo wspierasz kogoś, kto to rozważa, działaj według konkretnej kolejności. Nie czekaj na pełną dokumentację — zbieraj ją już teraz.

Dokumentuj fakty. Zapisuj daty zatrzymań, przeszukań, przesłuchań. Zachowaj zrzuty ekranu postów, blokad kont, artykułów prasowych o Tobie. To będzie materiał dowodowy.

Sprawdź organizacje po stronie tureckiej. Kaos GL, SPoD, Lambdaistanbul prowadzą lub wskazują kanały pomocy prawnej. Oficjalne strony mogą być zablokowane — szukaj aktualnych kontaktów przez organizacje partnerskie.

Oceń realne ryzyko. Bicie podczas zatrzymania, odmowa dostępu do lekarza, zarzuty karne za treści publikowane legalnie — to elementy wskazujące na prześladowanie ze względu na tożsamość.

Rozważ ochronę międzynarodową. Sprawdź aktualne procedury i wymagania w kraju, do którego planujesz wyjazd. Nie zakładaj, że procedura potrwa krótko — przygotuj się finansowo i psychicznie na wiele miesięcy.

Szukaj wsparcia w Polsce. Sprawdź dostępne poradniki migracyjne i listę organizacji pomocowych. Sam raport Izby Adwokackiej w Stambule jest silnym dowodem systemowego charakteru prześladowań — wykorzystaj go w dokumentacji.