Pokojowy protest w Rzeszowie: sprzeciw wobec mowy nienawiści

Rzeszów jest częścią ogólnopolskiej akcji protestacyjnej tego samego dnia i o tej samej godzinie w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu, Gdańsku i wielu mniejszych miastach. Jeśli mieszkasz w Polsce i doświadczasz lub jesteś świadkiem przemocy motywowanej pochodzeniem – ta wiadomość jest o twoich narzędziach prawnych.

Co mówi KOD i dlaczego Podkarpacie

Organizatorzy z KOD Podkarpackie wprost wskazują na „ogromną falę hejtu" wobec Ukraińców. Zwracają uwagę, że uchodźcy i mniejszości na Podkarpaciu są istotną częścią lokalnych społeczności i kluczowym filarem gospodarki. W oficjalnym komunikacie padają konkretne zarzuty: podsycanie napięć narodowościowych i tolerowanie incydentów przemocy uderza w bezpieczeństwo wewnętrzne kraju. Działacze łączą te zjawiska z rosyjską wojną hybrydową.

Podkarpacie jest regionem przygranicznym i węzłem pomocowym od początku pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. To nadaje kontekst lokalny: manifestacja ma przypomnieć atmosferę pierwszych miesięcy wojny, gdy mieszkańcy Rzeszowa masowo pomagali na granicy.

Językowy rasizm to też przemoc

OKO.press w kontekście ogólnopolskiej akcji podkreśla hasło „Nie bądź obojętny". Publikacja wskazuje na przemoc wobec Ukraińców, w tym na tzw. językowy rasizm. Sprawdź, co to oznacza w praktyce: mowa nienawiści nie kończy się na rękoczynach. Poniżanie ze względu na pochodzenie, wyzwiska, odmowa usług – to zachowania, które w polskim prawie mają swoją kategorię.

Jeśli jesteś osobą z Ukrainy lub innego kraju w Polsce: nie musisz czekać na fizyczny atak, żeby reagować. Artykuł 257 Kodeksu karnego chroni przed publicznym znieważaniem z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej lub wyznaniowej. Pamiętaj: zgłoś zdarzenie na policję, nawet jeśli nie masz dowodów wideo. Funkcjonariusz ma obowiązek przyjąć zawiadomienie.

Co zrobić, jeśli doświadczysz lub zobaczysz

Organizatorzy apelują, żeby sprzeciw wobec hejtu wyrażać nie tylko w mediach społecznościowych, ale w przestrzeni publicznej – na ulicach, w komunikacji miejskiej, w pracy. Oto konkretne kroki:

Dokumentuj. Zanotuj datę, godzinę, miejsce, opis zdarzenia, dane ewentualnych świadków. Jeśli nagrywasz – rób to legalnie (nagrywanie własnej rozmowy jest w Polsce dopuszczalne).

Zgłoś. Złóż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na najbliższej jednostce policji. Możesz też skorzystać z formularza online na stronie Komendy Głównej Policji. Jeśli policja odmówi przyjęcia zawiadomienia – domagaj się pisemnej odmowy i odwołaj się do prokuratury.

Skorzystaj z pomocy prawnej. W Polsce działają organizacje oferujące bezpłatne wsparcie prawne dla osób doświadczających dyskryminacji. W przypadku Podkarpacia – sprawdź punkty pomocy prawnej przy starostwach lub organizacje pozarządowe działające w regionie.

Pikieta w Rzeszowie potrwa około godziny. Udział jest pokojowy i otwarty. Niezależnie od tego, czy pójdziesz na manifestację – znaj swoje prawa i wiedz, jak z nich skorzystać.